Politicoloog ≠ Politieke Wetenschapper?

houd_kalm_en_houd_van_uw_politieke_wetenschapper

Politicologen mogen niet klagen als het om media-aandacht gaat. Journalisten vallen graag terug op hun mening of inzichten om toelichting te geven bij recente politieke ontwikkelingen of conflicten, zeker in de aanloop naar verkiezingen. De keerzijde van die aandacht is dat het beeld is ontstaan dat het duiden van de politieke actualiteit de hoofdbezigheid van een politicoloog is. Getuige de manier waarop de Gentse politicoloog Carl Devos enige tijd terug in Knack werd geïntroduceerd: “Hij doceert, hij schrijft opiniestukken, hij geeft commentaar op radio en tv, hij tweet en hij geeft lezingen in steden en dorpen: er is in Vlaanderen geen ijveriger politicoloog dan Carl Devos ”. Ik heb deze quote meermaals met stijgende verbazing terug gelezen. Niet omdat ik betwist dat Devos een ijverig collega is, wel integendeel, maar vooral omdat het woord ‘onderzoek’ niet in opsomming voorkomt. Is onderzoek niet de kerntaak van elke academicus? Kan u zich voorstellen dat er bij de introductie van de ‘ijverigste bioloog van Vlaanderen’ niet over zijn of haar onderzoek wordt gesproken? Nee, natuurlijk niet. De bioloog bouwt zijn reputatie op onderzoek en wordt bij voorkeur getoond met witte jas in een laboratorium. De politicoloog is in de eerste plaats commentator en analist, een mens met een mening, en slechts in bijberoep ook wetenschapper. Dat beeld staat mijlenver van mijn dagelijkse werkelijkheid en wat ik rondom mij zie op de universiteit. Het verzamelen, analyseren en bespreken van onderzoeksdata is dagelijkse kost. Steeds minder alleen, maar in team met jonge onderzoekers en buitenlandse collega’s. Meerdere Internationale meetings en conferenties met andere ‘wetenschappers’ zijn daar een logisch gevolg van. Daarnaast is het beoordelen van het onderzoek van collega’s ook een belangrijk onderdeel van de job. Met name het reviewen of beoordelen van publicaties van verschillende wetenschappelijke tijdschriften staat standaard op het af te werken ‘to do’ lijstje. Devos geeft aan in datzelfde Knack interview openlijk toe dat hij niet kiest voor dit soort invulling van zijn academische functie. Ik respecteer dat. We kunnen immers niet alles tegelijk doen, al wordt dat steeds vaker van ons verwacht. Het probleem is evenwel dat er een zeer scheve beeldvorming is ontstaan tussen de politicoloog in het nieuws en de politicoloog in de wetenschap. Mijn indruk is dat deze mismatch bij geen enkele andere wetenschappelijke discipline zo groot is. De gevolgen daarvan zijn ook niet altijd onschuldig. Zo worden de wetenschappelijke bevindingen uit ons onderzoek steeds vaker verward met onze opinies en analyses. Hoe we deze beeldvorming kunnen doorbreken? Het zou alvast helpen als de politicologen in het nieuws wat vaker mochten praten over hun onderzoek. Bij voorkeur voor een boekenkast of achter hun computer, toegegeven een witte jas zou wat vergezocht zijn.

Peter Van Aelst, politicoloog of beter politieke wetenschapper aan de UA, co-voorzitter van de JA

2 reacties

  1. Interessante en herkenbare bedenking, Peter. Minder zichtbaar, maar een gelijkaardige evolutie kon je vaststellen in mijn discipline, de psychologie. Er is (zeker in de US) een stijgende groep wetenschappers die zich identificeren als “psychological scientist” of “behavioral scientist” in de plaats van “psycholoog”, om het wat negatieve beeld van de divan-therapeut te ontwijken dat aan dit label vasthangt. Merk op dat je in België officieel slechts de titel van ‘psycholoog’ mag dragen als je officieel als zodanig erkend bent door de psychologencommissie. Het ironische resultaat is dat ik mezelf geen psycholoog mag noemen, hoewel ik onze toekomstige psychologen opleid :-).

  2. Frederik, één van de redenen waarom ik destijds geen psychologie ben gaan studeren (waar ik nu soms spijt van heb) is omdat ik dacht dat ik dan (enkel) psycholoog kon worden. Gelukkig worden laatstejaars tegenwoordig beter georiënteerd. En, Peter, ik begrijp je punt volledig. Jammer genoeg hinkt ons onderzoek soms wat achter op de actualiteit of sluit het niet helemaal aan bij het fenomeen waarover duiding gevraagd wordt. Wanneer we dan wel een valide uitspraak kunnen doen, heeft het fenomeen nog weinig nieuwswaarde (bij internet/social media onderzoek een probleem).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *