Pony’s en sigaretten

credits: Janet Ulliott (flickr)

Kan een dokter in de geneeskunde roken? Kan een ecoloog zich bij voorkeur met het vliegtuig verplaatsen? Kan een kunstwetenschapper houden van ‘My Little Pony’?

Ja dat kan vind ik. Wetenschappers zijn immers niet veroordeeld tot het geven van advies. Ze zijn enkel verplicht om zo goed mogelijk uit te spitten wat onbekend is. Hebben ze dan geen maatschappelijke rol te spelen? Ja, natuurlijk, maar niet als adviesverlener, wèl als neutrale communicator. Ik verduidelijk: De onderzoeker naar longaandoeningen zou moeten kunnen zeggen (sigaret in de hand, jawel) dat roken het risico op een hele reeks longziektes verhoogt. Dat is een feit, en de geloofwaardigheid van de onderzoeker zou moeten gebaseerd zijn op zijn competenties als vorser, niet op zijn gedrag. Vervolgens is het aan beleidsmakers om dit wetenschappelijk feit te gebruiken om roken af te raden. Deze laatsten hebben best geen sigaret in de hand voor alle duidelijkheid: je eigen advies niet opvolgen verlaagt het succes ervan en zal dus je functioneren negatief beïnvloeden, wat uiteraard te mijden is.

Dokters in de geneeskunde met een onderzoeksopdracht en een praktijk: wacht nog even met steigeren. Het is niet omdat ik vind dat wetenschappers geen advies moeten geven, dat ik vind dat ze dat niet mogen. Het punt is dat ze daar zelf zouden voor moeten kiezen, het zou hen niet mogen worden opgelegd door hun discipline. Echter, wanneer ze daar voor kiezen moet het eigen advies dan ook worden gevolgd (hier dus ook: sigaretten weg), weerom om het functioneren zo optimaal mogelijk te maken.

Als je weet door eigen onderzoek dat iets niet wenselijk of zelfs schadelijk is (voor het eigen lichaam, voor het leefmilieu, etc) is het uiteraard onverstandig om er toch mee door te gaan. Mensen verbieden om onverstandig te zijn kunnen we echter niet.

In werkelijkheid zijn mensen trouwens eerder verstandig en spelen ze vaak (vrijwillig!) adviseur voor zichzelf. Ik schrijf dit stukje vanop het uitstekende congres van de Ecological Society of America (ESA) te Baltimore. Afgaand op mijn gesprekken met een (toegegeven, minieme) steekproef van de deelnemers (er zijn er 5000!), denk ik niet dat veel mensen tegen bijvoorbeeld het instandhouden van biodiversiteit zijn. Vlak voor dit congres was er een My Little Pony meeting in hetzelfde congresgebouw (echt waar). Veel kunstwetenschappers waren er niet denk ik.

2 reacties

  1. Hey Frederik, toffe post alweer (en wat een titel…). Ik voel wat voor het maken van een onderscheid tussen een ‘wetenschappelijk advies’ en een ‘beleidsadvies’, dat ik als volgt definieer: bij een ‘wetenschappelijk advies’ geeft een wetenschapper zijn inschatting van wat de gevolgen zouden zijn van bepaalde keuzes. Het advies bevat dan statements zoals: “Deze beleidsoptie zal — op basis van dit en dat argument — dergelijke gevolgen hebben.” Ik vind dat geen pure wetenschap, omdat het ook om inschattingen kan gaan die “best guesses” zijn op basis van expertise. Als dat gevraagd wordt, en de vraag ligt binnen de competentie van de wetenschapper, vind ik dat zulk advies tot de taak van de wetenschapper hoort. ‘Beleidsadvies’ impliceert voor mij dat je een bepaalde keuze aanraadt — dat vind ik niet de taak van de wetenschapper. En als een wetenschapper zich daar toch aan waagt, moet zijn labojas eigenlijk uit, want dan neemt hij aan een politiek debat deel — weliswaar met zijn expertise — maar toch in een andere rol dan als wetenschapper.

    • Ik vind dat geen pure wetenschap, omdat het ook om inschattingen kan gaan die “best guesses” zijn op basis van expertise.
      > Hangt ervan af hoe dicht de wetenschapper in kwestie bij de data blijft. In heel wat wetenschappelijke artikelen wordt in de discussie ook wat afgespeculeerd hoor. Daar heet dat dan ‘educated guess’ :)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *