Week van het weten

“Samenwerken met de media? Over wetenschap? Dat zal dan wel weer een combinatie van toffe weetjes en andere dooddoeners zijn. En voor de humanities zal er toch ook wel geen plaats zijn, zeker?”.

Dat is de reactie van een collega wanneer ik hem vertel dat we met De Standaard een project aan het opzetten zijn. Hij kijkt me meewarig aan. Wetenschappers en media – het is toch nog altijd geen ‘perfect match’. Het wantrouwen is groot. In beide richtingen, trouwens. Van journalisten en eindredacteurs hoorden we wel vaker dat ze vooral geen saaie wetenschappers willen die hun boodschap niet kunnen vertalen voor een breed publiek. En dat ze eigenlijk vooral iemand willen die ‘een autoriteit is’, ‘goed pakt’, ‘grappig is’ of het potentieel heeft om een tweede Carl Devos, Eva Brems of Rik Torfs te worden.

Toegegeven, we hadden wel wat twijfels. Samenwerken met de media betekent voor wetenschappers dat ze de vertrouwde spelregels (nuance! detail! uitgebreide bewijsvoering!) moeten laten vallen en zich moeten proberen in te passen in de spelregels van de media (voldoende toegankelijk en verkoopbaar). Dat zorgde ook binnen de Jonge Academie voor wat beroering. “Zouden we dat wel doen? En gaan we daar onze broek niet aan scheuren? En wat met onze reputatie?”. Anderzijds was er meteen een klik met de medewerkers van De Standaard en konden we doen wat we zelf belangrijk vinden: de aandacht vestigen op wetenschap en de mensen achter die wetenschap, op onze eigen manier, en dat gedurende de hele eerste week van het academiejaar. En uiteraard hoeven beide sets spelregels elkaar niet per se tegen te spreken.

Het resultaat – ‘De Week van het Weten’ (http://www.standaard.be/tag/week-van-het-weten). Vijf ‘inspirerende wetenschappers’, vijf onopgeloste wetenschapsvragen, vijf keer een wetenschapstelex, een online test over wetenschap (aangevuld met een tweede, ‘XL’ online test op de website van de Jonge Academie – http://jongeacademie.be/wat-weet-de-wetenschap-xl/) en dat allemaal mooi vormgegeven en met voldoende oog voor alle branches van de wetenschap. Ja, ook voor de humanities. De reacties gingen van fijn tot erg fijn, hier en daar afgewisseld met een reactie van een internettrol (“pseudowetenschap!”) en een verzuchting over het feit dat de artikelen achter een paywall zaten (begrijpelijk, maar laten we eerlijk zijn – Open Access is ook in de wetenschap nog lang niet de norm J). Hier en daar leidde de reeks zelfs tot interessante dialogen tussen wetenschappers. Een linguïst wees er fijntjes op dat computers eigenlijk wel degelijk auteurs van teksten kunnen herkennen, in tegenstelling tot wat er in de quiz stond. De letterkundige die de vraag aanleverde had wel een mooie casus als tegenargument. En eigenlijk waren beide onderzoekers het gewoon met elkaar eens, maar bekeken ze de vraag beiden vanuit hun eigen expertise en was er gewoon te weinig ruimte geweest voor, jawel, nuance. Daarnaast ontspon zich een interessante discussie tussen een werktuigkundige, bio-informaticus en toegepaste wiskundige rond de stelling “Je kan enkel maar iets schoonmaken, door iets anders vuil te maken”. Ik moet eerlijk toegeven dat de discussie die zich ontspon mijn petje te boven ging, maar de sleutelwoorden waren de tweede hoofdwet van de thermodynamica,  entropie, destillatie, de zon, het universum, de nood aan precieze definities, enz. Of hoe wetenschap toch direct baat heeft van samenwerking met de media…

 

Noot: De laatste discussie werd afgesloten toen iemand zo vriendelijk was erop te wijzen dat al dat gediscussieer via mail toch typisch mannelijk is, maar ik ben er zeker van dat het laatste woord nog niet gezegd is.

Eén reactie

  1. In essentie is communicatie heel vergelijkbaar met lesgeven. Beiden dwingen ons om naar de essentie te gaan, en dus om onze materie nog grondiger te begrijpen. Toen Pieter Van Dooren m’n bureau verliet na ons gesprek over de ‘plankton paradox’ had ik het gevoel dit weer nog wat beter te hebben begrepen. Het fijne aan de samenwerking vond ik dat je vragen kreeg die je typisch niet van een collega krijgt. Voor herhaling vatbaar!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *